Page 15 - İSTİB-BMSK-Kitap-2026-03-Savaş ve Gıda-v02

SAVAŞ VE GIDA

Yeni üretim sezonu yazlık ekimler açısından henüz başlamış olsa da kış-
lık ekimler tamamlanmıştı. Ekim sezonunun da yaklaşması nedeniyle,
ülkemizde gübre sektöründeki tüm tedarikçi ve üretici firmalar açısın-
dan şu ana kadar gübre stoğu yönünden herhangi bir problem yaşanma-
dı. Şimdi piyasada yeni alıp yerine koyacakları malın fiyatı üzerinden bir
spekülasyon olmuş olsa da başlarda yani aldığımın yerine koyma mali-
yetini de hesaplayan bir gübre sektörü yüzünden ilk başta biraz tedbirli
davranma ihtiyacı hissetti insanlar ama şu anda Türkiye’de gübre yönün-
den herhangi bir arz problemi yoktur. Ancak savaşın seyri çok önemli.
Ne kadar uzayacağı önemlidir. Bu hammaddenin tamamen doğalgazdan
elde edilen amonyak, azotlu gübrelerde fosfat kayasının dünyanın farklı
ülkelerinden geldiğini değerlendirdiğimizde savaşın uzun sürmemesini
ve ülkemizde ve tüm dünyada eşit zamanlı olarak bu hammaddeyle il-
gili problem yaşanmamasını umuyoruz. Benzer şekilde bu işte petrole
bağlı olarak başta lojistik sektörü olmak üzere tarım ürünlerini üretmek
değil, şu anda en önemli problemlerden bir tanesi de üretilen ürünlerin
lojistiğidir. Antalyalı bir müteşebbis arkadaşımız demişti ki boş kasanın
Ankara’ya gelme maliyeti 2 liradır. Geçmiş günlerde, şu an çok zaman
geçti. Yani bugün ne üretirseniz üretelim kasaya koyup Ankara’ya getir-
diğimizdeki kilo maliyeti ya da İstanbul gibi, İzmir gibi büyük hinter-
land alanlara, tüketimin çok yoğun olduğu alanlara taşınma noktasında
bir maliyet binecektir.
Üretim maliyetlerinin artması yanında bir şeylerin üretilebilir olması,
bu ülkede üretiliyor olması, arz güvenliği yönünden sıkıntı olmaması
oldukça önemli. Bu noktada, ülkemizde şu anda üretime devam edil-
diğini, kışlık ürünlerin ise zaten hasat edilecek noktada olduğunu söy-
lemek gerek. Bu süreçte üretiyor olmanın, çok büyük bir güç olduğu
şeklinde değerlendiriyorum. Savaş ve gerilim doğrudan üretim mali-
yetlerini artırmakta. Mazot maliyetlerinin artması da zaten üreticimizi
bu noktada gerçekten bir sıkıntıya sokabilir.

Sadece enerji krizi, gübre krizi de değil. Bu süreçte gıda fiyatlarının
artması ekonomik bazı problemleri de beraberinde getirebilir. Ancak
şu ana kadarki ülkemizin hazırbulunuşluğu oldukça önemli. Sadece

15