ULUSLARARASI TARIM PİYASA GELİŞMELERİ
Küresel Vadeli & Spot Piyasalar:
ABD buğdayı:
• Buğday vadeli işlemleri yaklaşık %1 yükselişle kapanmıştır, yükselişin ana desteği ABD dolarındaki son zayıflık olmuştur. Piyasalar ayrıca yeterli kar örtüsü bulunmayan bölgelerde olası “kış zararı” (winterkill) riskine dair endişelerle desteklenmiştir.
• Körfez (Gulf) buğday ihracat primleri genel olarak yatay seyretmiştir.
• Primlerin yatay kalması, yükleme tarafında belirgin bir sıkışma olmadığını düşündürmektedir.
AB buğdayı:
• AB’de (Fransa ve Almanya) peşin ekmeklik buğday değerleri güçlendi; daha zayıf euro, yerel vadeli işlemlerdeki yükselişi destekledi. Ancak, traderlar Cezayir’in son alımının büyük ölçüde Arjantin menşeli tedarikle karşılanmasını beklediğinden, güçlü küresel ihracat rekabeti temel bir düşüş unsuru olarak kaldı.
• 27 Ocak’ta, AB-Hindistan ikili Serbest Ticaret Anlaşması üzerinde anlaşmaya varılmıştır, anlaşma AB’nin tarım-gıda ürün ihracatları dahil geniş bir mal yelpazesinde tarifeleri kaldırmakta veya azaltmaktadır; ekmek ve makarna da kapsamda yer almaktadır.
• Şeker, etanol, pirinç, buğday, sığır eti ve kümes hayvanları gibi hassas tarım ürünleri yeni anlaşma kapsamında yer almamıştır.
• Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için AB üye ülkeleri, Avrupa Parlamentosu ve Hindistan hükümeti tarafından onaylanması gerekmektedir.
• Ekmek/makarna hattında ihracat için pozitif; hassas ürünlerin hariç tutulması “tarımda korumacılık” çizgisini korumaktadır.
Karadeniz:
• Yeni gelişmelerin sınırlı olduğu ortamda, Rusya ve Ukrayna’daki buğday ihracat kotasyonları büyük ölçüde değişmedi.
• Traderlar, Ukrayna’nın orta, kuzeydoğu ve doğu kesimlerinde sıcaklıkların sert düşüşüne dair tahminleri ve 2026/27 kışlık ürünlerde olası don zararını izledi.
• Ukrayna’da yakın dönem hava görünümü ülkenin büyük bölümünde soğuk hava dalgasına işaret etmektedir, sıcaklıklar eksi 30 dereceye kadar düşebilecektir. Tarımsal analistlere göre bu durum, özellikle orta, kuzeydoğu ve doğu bölgelerde kar örtüsünün sınırlı olduğu bildirilen alanlarda kışlık bitkileri olumsuz etkileyebilecektir.
• Kar örtüsü yoksa don riski hızla verim riskine döner, piyasa da bunu genelde hızlı fiyatlar.
Tunus:
• Uluslararası ihalede devlet tahıl kurumunun Mart/Nisan sevkiyatlı yaklaşık 100.000 ton ekmeklik buğdayı 256,16 - 259,68 ABD$/ton C&F seviyesinden aldığına inanılmaktadır.
• Aynı ihalede devlet tahıl kurumunun Şubat/Nisan sevkiyatlı 100.000 ton durum buğdayını 323,89–327,96 ABD$/ton C&F seviyesinden aldığına inanılmaktadır.
• Durum buğdayında yüksek fiyat bandı, kalite/segment priminin korunduğunu göstermektedir.
Birleşik Krallık (AHDB):
• 2025/26 buğday üretim tahmini Kasım’a göre 0,1 milyon ton artırılarak 12,0 milyon tona (geçen yıl 11,1 milyon ton) yükseltilmiştir. İhracat 0,2 milyon ton (0,2 milyon ton) olarak verilmiştir. Tüketim önceki tahmine göre büyük ölçüde değişmeyerek 13,9 milyon ton (14,3 milyon ton) ve stoklar 2,0 milyon ton (2,0 milyon ton) olarak belirtilmiştir.
Kazakistan (Interfax-Kazakhstan, Tahıl Birliği):
• 2025/26 (Eylül/Ağustos) buğday ithalat tahmini 0,4 milyon ton artırılarak 1,0 milyon tona yükseltilmiştir; ithalatın büyük kısmının Rusya’dan gelmesi beklenmektedir.
• İthalat tahmini artışı, iç arz/kalite dengesine dair ek ihtiyaca işaret etmektedir.
• 2025/26 (Eylül/Ağustos) buğday ihracatı Aralık sonu itibarıyla 4,1 milyon ton olarak tahmin edilmiştir. İhracat gerçekleşmesi güçlü görünürken, lojistik maliyetler yön belirleyici olmaktadır.
• Kazakistan Tarım Bakanlığınca 2028’e kadar buğday ve mısır işleme için beş büyük ölçekli yatırım projesi uygulanması planlanmıştır, toplam kapasite yılda 4,8 milyon ton tahıl ve toplam yatırım yaklaşık 2,6 milyar ABD$ düzeyindedir.
• Projeler nişasta, gluten, biyoetanol ve amino asitler dahil katma değerli ürün üretimini artırmayı hedeflemekte; ABD, Çin, Hindistan, Avrupa, BDT, Yakın Doğu Asya ve Afrika dahil pazarlara tarım ürünleri ihracatını artırmayı amaçlamaktadır.
• Orta vadede ham tahıldan işlenmiş ürüne kayış, bölgesel fiyat rekabetini artırabilir.
Mısır:
ABD:
• Mısır vadeli işlemleri güçlü haftalık ihracat satış verileri ve dolar zayıflığıyla çok sınırlı artış göstermiştir.
• Talep teyidi olumlu sinyal vermektedir. Ancak hareketin “sınırlı” kalması alıcının temkinli kaldığını göstermektedir.
• Körfez (Gulf) mısır ihracat primleri genel olarak yatay seyretmiştir. Talep var ama prim yaratacak kadar “acele” görünmemektedir.
Karadeniz:
• Ukrayna’nın mısır piyasası, süregelen lojistik kısıtlar nedeniyle güçlü seyrini korudu.
• Lojistik darboğaz gevşemeden fiyatın aşağı gelmesi zorlaşır.
Güney Amerika:
Arjantin:
- Arjantin’de daha güçlü baz seviyeleri (Up River), mısır ihracat değerlerini destekledi. 29 Ocak ile biten haftada 2025/26 mısır ekimi %97 tamamlanmıştır (%95 önceki hafta, %96 geçen yıl).
- Ülkenin kuzeyinde suya doymuş tarlalar ilerlemeyi zorlaştırmıştır. Kondisyon %46 iyi/mükemmel seviyesine gerilemiştir (%52, %31). Batı Buenos Aires ve güney Cordoba’da yağışlar özellikle geç ekim alanlarında toprak nemini artırmış, ancak orta ve güney bölgelerde kritik gelişim evreleri için daha fazla yağış gerekmektedir.
Brezilya:
- Brezilya’daki mısır kotasyonları genel olarak yatay seyretti.
- Birinci ürün (tam sezon) mısır harmanı %3 tamamlanmıştır (%1, %5); kondisyon %94 iyi (%94, %93) olarak verilmiştir. İkinci ürün (safrinha) ekimleri %6 tamamlanmıştır (%2, %9); kondisyon %100 iyi (%100, %96) olarak derecelendirilmiştir.
Soya & Yağlı Tohumlar:
ABD:
• Soya fasulyesi vadeli işlemleri, hafif ve çoğunlukla teknik işlemler eşliğinde sınırlı kayıplar kaydetmiştir. Aşağı yön kısmen Brezilya’da hasat baskısının artmasına da bağlanmıştır.
• Teknik satış + Güney Amerika arzı kombinasyonu, kısa vadede toparlanmaları sınırlayabilmektedir.
AB:
• Euronext kolza vadeli işlemleri karışık seyretti; spot (Şubat) pozisyonu %2 yükselirken, ileri vadeli kontratlar küresel yağlı tohum piyasalarındaki genel kayıplarla baskılandı.• Yakın vade sıkı, ileri vade küresel kompleksin gölgesinde.
Güney Amerika:
• Brezilya soya fasulyesi ihracat fiyatları, Chicago’daki kayıplar ve baz seviyelerindeki mevsimsel düşüşler nedeniyle hafif zayıfladı.
• Chicago + mevsimsellik birleşince ihracat fiyatı kolay yumuşar.
• Arjantin’de soya fasulyesi kotasyonları nominal olarak yatay kaldı.
• Arjantin’de soya ekimi %100 tamamlanmıştır (%96, %100); kuzey bölgelerde yalnızca marjinal alanlar kalmıştır. Batı Buenos Aires’teki faydalı yağışlara rağmen kondisyon %47 iyi/mükemmel seviyesine gerilemiştir (%53, %24).
• 2025/26 ayçiçeği hasadı ise %24 olmuştur (%22 önceki hafta, %7 geçen yıl). Islak koşullar kuzeydoğuda tarla çalışmalarını yavaşlatmış; Santa Fe’de güçlü ilerleme kaydedilmiştir. Çoğu bölgede verimler şu ana kadar ortalamanın üzerinde olsa da, güney ekim bölgelerinde yağış eksikliği beklentileri olumsuz etkilemeyi sürdürmüştür; üretim tahmini 5,8 milyon ton (Tarım Bakanlığı’nın geçen yılki tahmini 5,5 milyon ton) seviyesinde korunmuştur. Kısa vadede işçilik/yağış kaynaklı gecikme riski var; güneyde yağış eksikliği üretim tavanını sınırlayabilir.
Kanada:
• Kanola vadeli işlemleri, olumsuz teknik görünüm ve CME soya kompleksinden gelen baskı nedeniyle hafif düşüşle kapanmıştır.
• Kanola, soya kompleksine korelasyonla taşınmaktadır; teknik görünüm bozuldukça tepki alımları zayıflayabilmektedir.
Karadeniz:
• Bölgedeki yağlı tohumlar ve ürünlerinin ihracat fiyatları yatay kaldı.
İsmail Kemaloğlu
